Öğrenme Psikolojisi Püf Noktalar Kpss Adayları

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ PÜF NOKTALAR  Soruların bir kaçında klasik ve edimsel koşullanmayı ayırmanızı isteyebilir. Tek yapmanız gereken psikomotor olanları edimsel koşullanma, duyuşsal ve refleksif olanlanları klasik koşullanma olduğunu bilmenizdir.    Klasik koşullanmada davranışın sönme olmasın için tamamen ortadan kalkması gerektiğini biliyormusunuz ?  Eğer azalma varsa bu alışmadır.    Üst düzey koşullanma    –   Engelleme  –     Gölgeleme –  […]

Yayınlanma tarihi: 2 Mayıs 2012 13:55 Güncellenme tarihi : 02 Mayıs 2012 13:55
Öğrenme Psikolojisi Püf Noktalar Kpss Adayları

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ PÜF NOKTALAR

  •  Soruların bir kaçında klasik ve edimsel koşullanmayı ayırmanızı isteyebilir. Tek yapmanız gereken psikomotor olanları edimsel koşullanma, duyuşsal ve refleksif olanlanları klasik koşullanma olduğunu bilmenizdir.

 

  •  Klasik koşullanmada davranışın sönme olmasın için tamamen ortadan kalkması gerektiğini biliyormusunuz ?  Eğer azalma varsa bu alışmadır.

 

  •  Üst düzey koşullanma    –   Engelleme  –     Gölgeleme –  Garcia etkisi  = > bunları sakın karıştırma

Üst düzey koşullanmaya örnek verelim mi ? Okulda kötü bir olay yaşadıktan sonra okulu görünce duygusallaşan birinin, okula giderken gördüğü marketi daha sonra parkıda görünce duygulanması   üst düzey koşullanmadır. Çünkü birden fazla koşullu uyarıcı vardır.

Engellemeye örnek verelim mi? Önce zile koşullanan köpeğin daha sonra ışığa koşullanmamasıdır. Nedeni ikinci aşamada ışığın zilden sonra verilmesidir. Uyarıcıların bu şekilde aynı anda verilmeden birbirine etkisi engellemedir.

Gölgelemeye örnek verelim mi ?  Ortamda  bulunan iki uyarıcıdan en baskın olanına koşullanmak diğerini gölgelemek. Dikkat et engellemeden farkı koşullanmada iki uyarıcı aynı anda bulunuyor. “Asansörden korkan birinin köpek görünce asansöre girmesi”, bu söze dikkat et , normalde ikisinden de korkuyor ama biri diğerini gölgeliyor.

Garcia etkisine ( olumsuz tat koş.)  örnek verelim mi ? gündüz yediği yemekten dolayı akşam midesi bulanan birinin lokantaya koşullanması ( Dikkat et mide bulantısı hemen değil daha sonra oluyor yani bitişiklik yok ).  DİKKAT : Öğretmeni sevmeyen öğrenci onunla bağlantılı okulu ve derside sevmez buda bir tür Garcia’dır. Üst düzeyle karıştırma orda ki gibi koşullanma sıralaması yok sadece çağrışım  var.

 

  •  Habercilik ilkesi biraz sonra karşınıza  çıkacak :  Fareye ışıktan sonra elektrik verilirse, ışık olumlu haberci ( ileriye koşullayan ); sesi verince de elektrik kapatılırsa, ses  olumsuz habercidir ( geriye koşullayan ). Burada terslik var sakın yanılmayın. Önemli olan doğal uyarıcıyı getiren ( olumlu ) ve doğal uyarıcıyı götürendir ( olumsuz )

 

  •  Bu soru kesinlikle gelecektir :   öğrenciler zil çaldığında koşarak sınıfa girmektedirler.  Buradaki  zil,  edimsel koşullanmada davranışı kontrol eden ayırt edici uyarıcı ( uyarıcı kontrolü ), çocukların zile karşı yaptığı davranış ayırt edici edimdir. Unutmayın ayırt edici uyarıcı, edimsel koşullanmaya aittir.

 

  •  Kesinlikle, yaramazlık yapan çocuğu durdurmak için çikolata verme, aksi halde yaramazlık yapma davranışı artacaktır. Buna karşıt pekiştirme denir biliyormuydun. Nedeni hangi davranıştan sonra ödül gelirse onun devamlılığı sağlanır. Bu nedenle doğru davranışı pekiştirip yanlış davranışı pekiştirmemeliyiz buna ayrımlı pekiştirme denir.

 

  •  Kaçma koşullanması anlık refleks olduğundan klasik koşullanma , kaçınma koşullanması önleyici durum olduğundan edimsel koşullanmadır. Hatta kaçınma, istenmeyen durumu kaldırdığından olumsuz pekiştirme yapar. Dayak yediği sokağı görünce korkan birinin, dışarı çıktığında ordan geçmemesi kaçınmadır, orda olduğunu fark edince hemen uzaklaşması ise kaçmadır.

 

  • Ø Ağlayan çocuğa çikolata vermeseniz daha fazla ağlayabilir. Bu durum edimselde sönmeye işarettir. Çünkü sönmeden önce davranış artar buda sönme patlamasıdır.

 

  • Ø Premack ilkesi ( büyükanne kuralı ) neydi ?  “Dişlerini fırçalarsan çizgi film izleyebilirsin.”

 

  • Ø UNUTMA ! edimsel koşullanmada birey aktiftir  ve ödülü kendisi alır fakat sosyal öğrenmede birey pasiftir ödülü başkası alır, sen sadece taklit edersin.

 

  •  crespi etkisi – Davranışta kontrast – psikolojik tepkisellik  =>    bunları sakın karıştırma .

 

Crespi etkisi: pekiştireç artarsa performans artar. Daha fazla çikolata verirsen çocuk daha çok ders çalışır.

Davranışta kontrast: ödüllendirilen yerde davranış daha fazla yapılır ödüllendirilmeyen yerde yapılmaz. Evde odasını topladığında ödüllendiriliyorsa, okulda ödüllendirilmiyorsa. Evde daha çok düzenli olur ( pozitif ) , okulda düzenli olmaz ( negatif ).

Psikolojik tepkisellik :   Özgürlük elde etmek için yapılan tepkilerdir.

 

  •  Pekiştireç , Pekiştirme ve Ceza kavramlarını karıştırma.

Pekiştireç istenen yada istenmeyen uyarıcı, pekiştirme ve ceza olaydır.

“Ödevini yapan öğrenciye çikolata vermek.”   Burada “çikolata” istenen uyarıcı, olumlu pekiştireç. Pekiştirme ortama konduğu için olay olumlu pekiştirme.

“Başı ağrıyan birinin ağrı kesici alması”  Burada  “baş ağrısı”  istenmeyen uyarıcı, olumsuz pekiştireç. Bu ortamdan çıkarıldığı için  olay olumsuz pekiştirmedir. Olumsuz pekiştirmede davranış devamlılığını sağlar yani ceza değildir.

“Ödevini yapmayan öğrenciye dayak atmak.”  Burada “dayak” istenmeyen uyarıcı, olumsuz pekiştireç. Bu ortama sokulduğu için olay  1.tür caza dır.

“Ödevini yapmayan öğrenciye tv izletmemek.”  Burada “tv” istenen uyarıcı, olumlu pekiştireç. Bunun ortamdan çıkarılması 2. tür ceza dır.

 

  •  Bir problemi inceleyerek gözden geçirerek bağlantı kurarak çözüyorsanız kavrama yoluyla öğrenme denir. Deneme yanılma yaptıktan sonra zihinsel bağlantıyla çözüyorsanız içgörüsel öğrenme olur. Eğer hiç zihinsel bağlantı kurmadan psikomotor denemelerle çözerseniz deneme yanılma yoluyla öğrenme olur.

 

  •  Gestalt öğrenmede civcivler üzerine yapılan araştırmada, ilk öğrenilen ilkenin daha sonraki durumlara aktarılmasına ilke transferi yada yer değiştirme denmiştir.

 

  •  Gestalt öğrenmede hareket algısına Fi fonomeni denir.

 

  •  Gestalt öğrenmede eksik bırakılan şeylerin daha iyi hatırlanmasına zeigarnik etkisi denir.

 

  •  Biçimlendirmeyi  – Zincirlemeyi – eşik yöntemini ve  Sistematik duyarsızlaştırmayı karıştırmayın.

Biçimlendirme ( şekillendirme ): Edimselde yeni bir davranış öğretilirken davranış alt parçalara bölünür ve her adımda pekiştirme yapılır. Aslanı çemberden atlatmak için çemberi kademe kademe yukarı kaldırmak ve her atlayışında aslana  et vermek. Burada kullanılan teknik kademeli yaklaşmadır.

Zincirleme : ayır edici uyarıcılarla davranış zinciri oluşturmaktır. En önemli yanı her adımın yapılması zorunludur. Arabayı sürmek için , kapıyı açmalısınız, sonra vites  değiştirmeli ve gaza basmalısınız.

Sistematik duyarsızlaştırma: Korku , fobi gibi duyuşsal davranışları ortadan kaldırmak için kullanılır. Pekiştirme kesinlikle yoktur.  Yılandan korkan birine , yılanlı resimler ve filmler izlettirmek  ve en sonunda yanına yılan getirmek. Korku sistemli şekilde yok edilir.

Eşik yöntemi: Tepki alacak bir durumu azar azar sunmak. Çocuk babasına pahalı ayakkabı aldırmak için. Önce indirim var demesi, sonra iyi ayakkabılar çok uzun ömürlü oluyor demesi ve en sonunda da  babasından asıl isteği olan ayakkabıyı istemesi.

 

  •  Lorenz’ in kazlarla yaptığı deneyde, yavru  kazlar yumurtadan çıkarken ilk  gördüğü hareketli nesneyi anne olarak kabul etmiştir. Buda anne- çocuk arasındaki bağın kurulmasında kritik bir zamanın olduğunu gösterir. Bu durumu hayvanlarda  basılmama- iz bırakma olarak açıklamıştır.

 

 

  •  GENELLEMELERİ KARIŞTIRMA….

 

Genellemeler edimsel ve klasik koşullanmada farklılık gösterir.

 

Klasik koşullanmada; sadece uyarıcı genelmesi vardır. Benzer uyarıcılara aynı tepkiyi vermektir. Doktordan korkan çocuğun diğer beyaz önlüklülerden de korkması. Tepki aynı fakat uyarıcılar benzer.

 

Edimsel koşullanmada: burada iki tür genelleme vardır.

1-    Öğrenmenin genellemesi: bireyin öğrendiği bir davranışı başka ortamlarda sergilemesi. Evde odasını toplayan çocuğa çikolata verdiğinizde okulda da düzenli olması.

2-    Tepki ( davranış ) genellemesi: aynı uyarıcıya değişik tepkiler üretmektir. Tepkiyi çeşitlendirdiğimiz için tepki genellemesidir.  Saçını güzel yapan Ayşe’yi överseniz daha sonra güzel kıyafetler giyerek  ve takılar takarak gelecektir. Burada ödülü alınca aynı uyarıcıya verdiği tepkiler farklılaşmaktadır.

 

  •  Genellenmiş taklidi biliyor musunuz ??

    Ayşe’nin kuzeni odasını toplayınca herkes tarafından takdir edilmiştir. Bunu gören Ayşe oda toplamanın yanında , kuzeninin yaptığı diğer davranışları da taklit etmektedir.

 

  •  edimsel koşulanmada; burada iki tür genelleme vardır.
    1- öğrenmenin genellenmesi: bireyin öğrendiği bir davranışı başka ortamlardada sergilemesi. evde odasını toplayan çocuğa çikolata verdiğinizde okuldada düzenli olması. kavramsal gruplandırma ile çağrışımsal gruplandırmayı karıştırmayın

.
Kavramsal gruplandırma => konunun içeriğine göre yapılır. kavram haritaları ve şemalarla sağlanabilir.
Çağrışımsal gruplandırma => kişisel bir gruplandırma yapılır. çağrışımlar ile gruplandırma yaparız.

 

  •  Gizil öğrenmenin özelliklerine dikkat edin…- Gizil öğrenmede, öğrenmenin oluşmasında pekiştirmenin önemi yoktur.
    – Gizil öğrenmede, öğrendiğimizi ancak ihtiyacımız olduğunda anlayabiliriz.
    – Farkında olmadan geçekleşir.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan sonunda açıkladı Cumhurbaşkanı Erdoğan sonunda açıkladı Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HS...
Arınç’ın ŞOK Öcalan açıklaması Arınç’ın ŞOK Öcalan açıklaması Başbakan yardımcısı Bülent Arınç son zamanlarda Abdullah Öcalan hakkın...
Maliye Bakanı 2015 yılı sunumunu yaptı Maliye Bakanı 2015 yılı sunumunu yaptı Maliye Bakanı Mehmet Şimşek 2015 yılı bütçesinin sunumuna başladı.Mali...
Bizi Takip Edin
KamuTürk Facebook KamuTürk Twitter KamuTürk Google Plus KamuTürk Tumblr KamuTürk Foursquare KamuTürk İletişim KamuTürk Feed